Rådgiver samisk språk og kultur​/Sámegiella- ja kulturráđđeaddin

Sálat suohkanis lea rabas bistevašvirgi sámegiella- ja kulturráđđeaddin

1. beaivvi ođđajagimánus 2026 lea Sálat suohkan oassi sámegielaid hálddašanguovlluin, suohkankategoriijas giellamovttiidahttinsuohkan. Dat mearkkaša ahte Sálat suohkan galgá láhčit dili nu ahte sámegiella ja kultuvra šaddá lunddolaš oassi servodagas.

Dál áigut virgádit áŋgiris ráđđeaddi gii háliida searvat dan bargui.
Ráđdjeaddin lea dus stuora váikkuhanvejolašvuohta hábmet iežat árgabeaivvi. Virgái čadnojit doaimmat dego buktit ávžžuhusaid, ovdánahttit doaibmabijuid ja ovttasbargat iešguđetge aktevrraiguin ovddidit sámi perspektiivvaid suohkanbálvalusain ja muđui servodagas.

Mii ohcat muhtima geas lea sámegiel- ja kulturmáhttu, gii doaibmá strategalaš bargguin ja praktihkalaš doaimmain.
Virgi lea 80% bistevaš virgi ja farggamus álgin. Lea vejolaš virgeviidodaga veardidit.

• Ovttasbargat álbmogiin ja sámedikkiin giellaovdánan- ja kultuvrralašdoaimmaid várás
• Koordineret giella- ja kulturdoaimmaid ja eará aktivitehtaid siskkáldasas suohkanis ja eará olgguldas ásahusaiguin
• Ovdánahttit ja láhčit sámegiela giellageavaheami suohkanhálddahusas
• Čuovvolit guovttegielatvuođadoarjaga
• Doaimmahit ovttasbarggu olgguldas ásahusaiguin resurssajoavkkus

• Dus lea relevánta alit oahppu. Guoskevaš vásáhusat sáhttet buhttet váilevaš viidábut formála oahpu
• Ovdanbuktinnávccat sihke njálmmálaččat ja čálalaččat davvisámegielas ja dárogielas deattuhuvvo. Máhttu bihtánsámegielas lea maid sávahahtti.
• Ekonomalaš ipmárdus
• Vásáhusat proseassa- ja prošeakta jođiheamis lea sávahahtti

• Barggat struktuvrralaččat, lea nana čađahandáidu ja áŋgirvuohta
• Návccat hukset oktavuođaid, attáldagat ovttasbargat ja luohttámuša duddjot
• Persovnnalaš heivvolašvuohta deaddá

Dán virggis lea dus riekti Norgga sihkkareamos penšuvdnaortnegii: almmolaš bálvaluspenšuvdnaortnegii. Dábálaččat máksojuvvon bálvaluspenšuvdna 10 jagi, almmolaš bálvaluspenšuvdnaortnet fas bistá eallinagi dan rájes go heaittát barggus. Penšuvdna fátmmasta maid bargonávccahis- ja maŋisbáhcciidpenšuvnna jus juoga vuorddekeahtes dáhpáhuvvá. KLP dáhkádusaid bokte oaččut miellahttohattiid ja oiddolaš eavttuid máŋggaid báŋkkuin, dáhkádusain ja seastinbuktagiin. Jus háliidat eanet dieđuid KLP birra, deaddil liŋka. "Offentlig tjenestepensjon - kort fortalt"

• Máŋggabealálaš ja iešheanalaš bargodoaimmaid
• Buori bargobirrasa
• Buori fágalaš birrasa
• Máškidis bargoáiggi
• Bálkká sohppojuvvon tariffašiehtadusa vuođul

Ohcamuš sáddejuvvo elektrovnnalaččat. Heivvolaš ohccit bovdejuvvojit bargojearahallamii.

Sálat suohkana bargosajit fátmmastit máŋggabealatvuođa ja suohkana bargit galget speadjalastit álbmoga girjáivuođa. Danne ávžžuhit buohkaid geain lea rievttes gelbbolašvuohta ohcat virgái beroškeahttá agis, doaibmanvádjitvuođas, sohkabealis, seksuálalaš gullevašvuođas, oskkus vai etnalaš gullevašvuođas. Sálat suohkan deattuha bargodili láhčimis jus dasa lea dárbu.

Suohkana bistevašbargit geain lea ovdamunni badjelmearálašvuođa dihte, šiehtaduvvon sirdin healssu dahje virgeviidudeami dihte fertejit dan namuhit ohcamis.

Jus it háliit iežat nama oidnot ohcciidlisttus, de fertet namuhit dan ohcamušas. Mii váldit oktavuođa duinna jus eat sáhte vuhtiiváldit du sávaldaga čiehkat nama ohcciidlisttus. (Offentleglova §25).

Buot virggiide gullet njuolggadusat vuođđuduvvon lágaid, mearrádusaid ja gustovaš tariffašiehtadusa bokte.